Wie ben ik

Wie ben ik? Dat is één van de belangrijkste vragen in je leven. Het is zelfs één van de belangrijkste vragen in de geschiedenis van de mensheid. Wie ben ik als ik mezelf ben? Welke waarden zijn voor mij belangrijk? Dit zijn vragen die belangrijk zijn om te beantwoorden. Zodat je uiteindelijk een doel in je leven kunt vinden.

Wie ben ik

Om deze vragen te beantwoorden, duiken we diep in het wereldbeeld van Friedrich Nietzsche. Eén van de grootste denkers aller tijden. Een voorloper in de leer van het zijn. Hij stond bekend om zijn vernieuwende ideeën over wenselijk gedrag en religie. Ondanks zijn omstreden werk bleek hij een zeer diep denker te zijn. Die geweldige inzichten toonde in de ware werking van de menselijke geest. Hij schreef richtlijnen met betrekking tot hoe individuen hun toekomst kunnen vormgeven. Door namelijk verantwoordelijkheid te nemen voor wie ze zijn.

Nietzsche schreef verschillende boeken. Zijn leerlingen hebben het leven van veel mensen gevormd. Van psychologen tot dichters, dansers tot anders denkenden. Volgens Nietzsche is het vinden van jezelf één van de meest fundamentele inspanningen van je leven. Geïnspireerd door het wereldbeeld van Friedrich Nietzsche zijn hier vier stappen. Vier stappen die je helpen om een antwoord te vinden op je vraag: wie ben ik. Deze stappen helpen je uiteindelijk om te worden wie je daadwerkelijk bent.

01. Volg je eigen weg

Nietzsche zegt: “Universele waarden en de waarheid komen voort uit de promotie van persoonlijke uitdrukkingen” Nietzsche geloofde dat een rigide maatschappelijke norm creëert wat hij de ‘kuddementaliteit’ noemde. Net als een kudde dieren, streeft een kuddementaliteit naar gelijkheid, comfort en het behoud van de bevolking.

Zo is de maatschappelijke norm van de samenleving door individuen gefabriceerd. Vervolgens is deze norm aan andere mensen opgelegd. Zodat de samenleving namelijk controle krijgt over het menselijk gedrag. Hoewel dat ons kan beschermen tegen bepaald extreem menselijk gedrag, beperkt het ook onze individualiteit en creativiteit.

Niet alleen dat. Maar het strikte en stellige oordeel over menselijk gedrag kan sommige individuen zelfs opstandiger maken. Wat resulteert in extreme houdingen en handelingen tegen de samenleving. Als deze dictatoriale grenzen en regels tiranniek en onredelijk hard worden, kan de opstandige reactie vaak even hard zijn. Als de maatschappelijke norm van de samenleving flexibel genoeg is, hoeven de mensen met tegengestelde opvattingen niet bijzonder krachtig te zijn om de verandering aan te brengen die ze in de wereld willen zien.

In het echte leven is het vaker wel dan niet zo dat norm op een zeer strikte manier wordt gewenst. Niet alleen de maatschappelijke, religieuze en educatieve structuren presenteren het zo. Het is ook de houding van de meerderheid van de mensen die zich niet wil onderscheiden van de groep. Uit angst om afgewezen te worden. Daarom is elke persoon die te veel opvalt, volgens de vertegenwoordigers van die groepen, iemand die angstaanjagend en gevaarlijk lijkt.

Wie ben ik los van de kudde

Dat mensen bang zijn voor het onbekende, is een bekend gegeven. Dat weerspiegelt zich perfect in deze dynamiek. Dit is terug te zien in ons dagelijks leven. Of het nu de middeleeuwen zijn of de moderne wereld. Deze dynamiek is altijd aanwezig.

Of het nu gaat om Galileo die wordt vermoord, omdat hij buiten de gebaande paden denkt. Of op school wanneer je klasgenoten of een andere student je belachelijk maakt. Omdat je anders was en opviel. Het is allemaal één pot nat. De kudde bestaat uit mensen die hun dromen en doelen hebben afgestaan. Mensen die zich onzeker en zelfs bedreigd voelen door iedereen die die kwaliteiten vertoont. Mensen die bang zijn voor verandering. Bang om aan zichzelf toe te geven dat een deel van hun potentieel niet volledig is gerealiseerd. Hoewel dat besef eng is, moet een individualistisch en gedreven persoon zich niet laten meeslepen door andermans fouten in het leven.

In plaats daarvan moet je je eigen weg gaan. De kudde achterlaten en dan je eigen licht schijnen dat zo fel is dat het niet kan worden genegeerd. Je kunt beginnen met het in twijfel trekken. Het zwijgen opleggen van die negatieve stemmen die je je eigen maakte toen je jong was.

Stap uit je comfortzone

Of het nu een ouder is, een harde leraar, een narcistische partner, het maakt niet uit. Degene die je heeft verteld dat je de dingen niet kunt doen die je zou willen, heeft je dat waarschijnlijk verteld, omdat ze bang waren voor jouw succes. Omdat het alles blootleggen zou leggen wat er slecht aan hen is.

Dus wilden ze je individualiteit beperken en je terug laten trekken in de kudde. Sterk van geest en moedig zijn, helpt je ook om het angstaanjagende gevoel te weerstaan om uit je comfortzone te stappen. Omdat het een integraal onderdeel is van worden wie je werkelijk bent.

2. Ga de uitdaging aan

In de woorden van Nietzsche: “Geen prijs is te hoog om te betalen voor het voorrecht om een antwoord te vinden op de vraag: wie ben ik.” Onze instinctieve en intuïtieve reactie is om alle pijn en lijden te vermijden. De technologie en het gemak om alles te bereiken heeft ons ondankbaar gemaakt. Bovendien zijn we vergeten dat lijden een integraal onderdeel van het leven is.

Volgens Nietzsche groeien we echter alleen als we bereid zijn de uitdagingen van het leven aan te gaan. In 1873, toen hij 29 jaar oud was, stelde Nietzsche de fundamentele vraag: wie ben ik, in een prachtig essay met de titel “Schopenhauer als opvoeder”. In dit essay betoogde hij dat als:

  • Je een antwoord wilt vinden op de vraag: wie ben ik;
  • Je je potentieel wilt maximaliseren,

Dan moet je het moeilijke pad nemen. Hetgeen vaak tot isolement leidt. Een eenling zijn is niet makkelijk. Maar dit is één van de prijzen die je moet betalen voor het voorrecht om een antwoord te vinden op de vraag: wie ben ik.

Om te voorkomen dat je overweldigd raakt door het groepsdenken, moet je afstand nemen van anderen. Je moet ernaar streven om vrij te zijn. Dit kan tot ernstige moeilijkheden in je leven leiden. Je moet namelijk de makkelijke weg vermijden. Je moet besluiten om de zoektocht aan te gaan naar het verkrijgen van je vrijheid om jezelf te zijn. Hoe beangstigend het ook mag zijn. Vrij zijn, betekent ook vrij zijn van alle lichamelijke en geestelijke behoeften. Je moet je dus niet door je lichamelijke en geestelijke behoeften laten leiden. Jij moet je lichamelijke en geestelijke behoeften sturen.

Ontdek het antwoord op wie ben ik

Wanneer je bijvoorbeeld een emotionele drang voelt om iets te doen. Zoals op een zeer gepassioneerde manier tegen iemand klagen. Moet je proberen je eerst bewust te worden van deze impuls. Daarna moet je beslissen of je ernaar wilt handelen of niet.

Nietzsches filosofie op dit punt lijkt op de een of andere manier op die van veel hedendaagse motiverende goeroes en kennisleiders. Maar de overeenkomst is slechts oppervlakkig. Als motiverende goeroes zich vooral richten op zelfontwikkeling om werelds succes. Om een vervuld leven op materieel en relationeel niveau te bereiken, dan gaat Nietzsche dieper. Voor hem is de strijd een innerlijke strijd. De strijd is om jezelf te vinden. Deze zoektocht is een veel moeilijkere zoektocht. Die een heel ander soort opoffering vereist.

Als een motiverende goeroe je bijvoorbeeld leert hoe je zelfverzekerder kunt worden. Om populair te worden en investeerders voor je bedrijf aan te trekken. Dan leert Nietzsche je om eerst de basis van je verlangen om zelfverzekerd te zijn te analyseren. Meestal is het gewoon de wens om indruk te maken op andere mensen. Zoals je dierbaren en je vrienden. Of om een punt over jezelf te bewijzen aan de samenleving in het algemeen. Een simpele analyse kan ervoor zorgen dat je dit verlangen opgeeft. En je meer focust op wat er echt toe doet in je leven. Op veel diepere zaken, zoals het vinden van een antwoord op de vraag: wie ben ik.

Deze poging kan je een eenling maken. Het is namelijk nodig om jezelf in een lastige situatie te brengen. Door af te wijken van de kudde kom je in conflict met veel mensen. Het betekent je levensstijl veranderen. Het betekent vriendschappen of andere soorten relaties opgeven. Je angsten onder ogen komen. Emoties analyseren e er bovenuit stijgen. Je moet de ketens van mening en angst doorbreken.

Ga erop uit

Nietzsche moedigt ons aan om je eigen boze gedachten uit te dagen. Maar je moet ze niet afwijzen, want daarachter ligt een diepe betekenis die je moet proberen te begrijpen. Je moet de wereld ingaan. Dingen doen. Verschillende verleidingen ervaren. Maar altijd met je hele bewustzijn aanwezig zijn. Uiteindelijk kom je als individu tevoorschijn met een duidelijk sterk karakter en een veel rijkere innerlijke zijn.

Als je er niet op uit gaat en het leven uit de eerste hand ervaart in een volledig bewuste staat, kun je niet beweren dat je je leven hebt geleefd. Hoe ver je kunt gaan, hangt af van hoeveel je bereid bent ervoor te betalen. Om de staat van wie ben ik te bereiken en te voorkomen dat je zinloos door het leven gaat. Zonder richting, moet je leren je eigen ik te vinden.

Om in contact te komen met jezelf, moet je een pad bewandelen dat nog niemand eerder heeft bewandeld. Omdat je uniek bent en niemand dat pad namens jou kan bewandelen. Jezelf vinden is je uniciteit vinden. Die unieke reeks waarden en dingen waar je echt van houdt en die jou vertegenwoordigen.

3. Zeg ja tegen zingeving

Om Nietzche te citeren “Hij die een waarom heeft, kan bijna elk hoe verdragen”. Nietzsche’s wereldbeeld stelt voor dat je ja zegt tegen alles wat zin geeft in je leven. De dingen waar we persoonlijk waarde aan hechten. In voorbije eeuwen werd de betekenis van alles door God verzekerd.

Volgens Nietzsche kan men in een steeds meer seculiere en wetenschappelijke samenleving echter niet langer tot religie wenden om betekenis te vinden. Hij vond dit zorgwekkend, omdat de typische persoon zou worden gedreven tot nihilisme. Het nergens in geloven. Wat neerkomt op een gevoel van lusteloosheid, onverschilligheid en onwil. Niet in staat om zonder hulp, zin in het leven te vinden.

Daarom biedt hij ons drie oplossingen die wij als individuen kunnen proberen te gebruiken om zin in ons leven te vinden. Zijn eerste suggestie was om religie te vervangen door filosofie, kunst, muziek, literatuur, theater en andere delen van de geesteswetenschappen om soortgelijke voordelen te bieden.

De geesteswetenschappen bieden ons de mogelijkheid om ons lijden, onze inspanningen te in context te plaatsen en een kans om ons leven te zien als niet zo verschillend van die om ons heen. Ze kunnen inzicht bieden in hoe we problemen kunnen aanpakken waarmee we allemaal te maken krijgen. Het is echter belangrijk dat we ze zien als een hulpmiddel om te leven en niet alleen als een academische studie. Geschiedenis lezen niet alleen voor de feiten, maar voor wat die feiten ons vertellen. Ze zien als een manier om jezelf op te bouwen. Of tragische toneelstukken kijken om de schoonheid van trieste gebeurtenissen te zien en te begrijpen. Niet alleen als entertainment.

Kijk naar binnen en zie: wie ben ik

Als menselijkheid je niet interesseert, dan suggereert Nietzsche een tweede optie om een antwoord te vinden op de vraag wie ben ik. Als je een antwoord vind op de vraag: wie ben ik, dan creëer je eigen betekenis en waarden zonder verwijzing naar invloeden van buitenaf. Zo’n persoon kan het probleem van de zin van het leven overwinnen door simpelweg zijn eigen betekenis te bedenken. En er vervolgens de volledige verantwoordelijkheid voor te nemen. Volgens Nietzsche kwamen maar een paar mannen in de buurt en dat waren Julius Caesar, Napoleon Bonapart, De Boeddha en Goethe.

We kunnen hopen enige betekenis te vinden door naar binnen te kijken. Door te evalueren welke dingen we echt waarderen. En welke dingen we alleen maar leuk vinden omdat de maatschappij ons dat zegt. Nietzsche ziet de psychologische evolutie van de mensheid als een steeds verdergaand verhaal. Een verhaal waaraan we zouden moeten deelnemen.

Als een antwoord vinden op de vraag: wie ben ik, niet wordt gewaardeerd, dan stelt Nietzsche een andere methode voor om betekenis te vinden. Namelijk van je leven houden. Wat het ook inhoudt. Amor Fati, de liefde voor het lot, is één van Nietzsche’s interessantste ideeën. Eén die ons veel troost kan bieden wanneer we die het hardst nodig hebben. Van je lot houden, is weten dat alles wat er in je leven is gebeurd, het goede, het slechte en zelfs het lelijke, heeft bijgedragen aan wie je bent en wat je op dit moment doet.

Proberen om een antwoord te vinden op de vraag: wie ben ik, zal leiden tot enkele mislukkingen. Maar als je die mislukkingen naast je successen omarmt, kan de liefde voor het leven opnieuw worden aangewakkerd. Het kan je helpen de betekenis ervan te zien. Zelfs op de slechtste momenten.

4. Vind je eigen waarden

Nietzsche vraagt ons: “Wat als op een dag of nacht een geest je zou achtervolgen in alle eenzaamheid. Wat als die geest tegen je zou zeggen: dit leven zoals je het nu leeft en hebt geleefd, zul je nog nog ontelbare keer moeten leven. Zou je dan door de grond willen zakken? Met je tanden knarsen? Zou je de geest vervloeken?’

Nietzsche geloofde dat we onze eigen waarden moeten creëren om het ‘grootste gewicht’ te tillen. Het ‘grootste gewicht’ is je gevoel die ervoor zorgt dat je fouten uit je verleden herhaalt. Doordat je je eigen gevoel laat leiden door de norm van de samenleving en niet toetst aan je eigen waarden. Het doel van dit concept is om je af te vragen. Is wat je doet echt zinvol? Of doe je gewoon wat je omgeving denkt dat goed is?

Als je denkt dat de dingen die je doet het waard zijn om eeuwig te herhalen. Dat je er zeker van kunt zijn dat je volledig jezelf bent, dan heb je genoeg moed en kracht om ‘het grootste gewicht’ op te tillen. Als je denkt dat de manier waarop je hebt geleefd niet de moeite waard is om ontelbaar keer te herhalen, dan is de kans groot dat je je eigen waarden niet hebt gevormd. Dat je nog steeds een slaaf bent van je omgeving. En erger nog, van jezelf. Als je merkt dat je dezelfde fouten herhaalt die je altijd hebt gemaakt en je je geleefd voelt. Dan is de kans groot dat je de norm die je door je kudde is opgelegd, niet opnieuw hebt bekeken. Dan ben je dus nog geen volledig ontwikkeld individu.

Ontwikkel jezelf tot individu

Zodra je je aangenomen normen opnieuw bekijkt, alleen dan kan je een antwoord vinden op de vraag: wie ben ik. Hoe vaak heb je gemerkt dat je een oogje dichtkneep voor iemand die je verkeerde informatie doorgaf? Alleen omdat je de persoon niet wilde confronteren? Of hoe vaak heb je ervaren dat een vriend of jijzelf in soortgelijke situaties terecht is gekomen met soortgelijke mensen met soortgelijke problemen? Als je jezelf was, met je eigen normen, dan zou je niet merken dat je in zelf ondermijnende relaties zou blijven. Alleen maar omdat het “het juiste is om te doen”. Je zou weten dat jij gewoon probeert een goed mens te zijn volgens de maatstaven van de samenleving en dat is het niet waard.

Nietzsche suggereert dan “vraag jezelf telkens opnieuw af, verlang je dit nog ontelbare keer?” Als het antwoord nee is, dan moet je jezelf veranderen. Je waarden opnieuw evalueren. Dan en alleen dan kan kun je onder het juk van de samenleving uit. Echt goed ligt buiten de standaarddefinities van goed en kwaad. De meesten van ons leven ons leven in onze zelfopgelegde gevangenis. Onze cellen in de gevangenis zijn domweg vooraf geabonneerd door sociale overtuigingen die het individualisme van de menselijke geest gevangen houden.

Velen van ons onderwerpen zich aan het comfort van deze kooi. Nietzsche erkende dat we kunnen ontsnappen aan onze omheining van gedwongen overtuigingen. Dat we onszelf bewust kunnen maken van wat we als persoon waarderen. Om los te komen en je eigen waarden en zingeving in het leven te creëren, moet je deze transformatie ondergaan. Je moet door deze rebelse fase heen. Je moet de moed hebben om de ketenen van traditie, religie, de samenleving te doorbreken. Misschien moet je zelfs afstand nemen van verschillende mensen in je leven.

Ontsnap uit de kudde

Het hoeft geen gewelddadige en plotselinge reactie te zijn. Het kan en zou een slimme, rustige maar definitieve reactie moeten zijn. Je kunt beginnen met het maken van een lijst van alles en iedereen waarvan je denkt dat het je vrijheid om jezelf te zijn beperkt.

Het kan een ongelukkige ongeschreven regel op je werk zijn. Het kan je echtgenoot zijn die altijd probeert je gedrag te controleren en te corrigeren. Of het kunnen je vrienden of je ouders zijn die je bekritiseren wanneer je je op een bepaalde manier gedraagt.

Als je dit eenmaal hebt gedaan, probeer dan mogelijke strategieën te bedenken om die situatie te veranderen. Misschien kun je een gesprek hebben met je partner waarin je over de kwestie kunt praten. Misschien praat je met je collega’s of leidinggevenden in een vergadering op je werk met betrekking tot de problemen die je ervaart. Hoe het je beïnvloedt. Hoe je zou willen dat het verandert. Of je zou nieuwe vrienden kunnen vinden, die je beter kunnen waarderen.

Als je het gevoel hebt dat je de kracht hebt, hoef je je ambities niet te verbergen. Maar in plaats daarvan moet je uit je zelfgemaakte kuddegevangenis ontsnappen. De dromen najagen die zin geven aan je leven.

Meer weten over de vraag wie ben ik

Wil je meer weten over de vraag wie ben ik? Neem dan vrijblijvend contact op met Hazeleger Coaching.

Lees ook