Onbaatzuchtigheid en de waardering van anderen

Onbaatzuchtigheid bestaat niet. Alles wat je doet, doe je namelijk uiteindelijk allemaal voor jezelf. Zelfs als je altijd voor anderen klaar staat. Zelfopoffering, overbehulpzaamheid en overzorgzaamheid lijken karaktertrekken die heel onbaatzuchtig zijn, maar je krijgt er altijd iets voor terug. Iets dat jij graag wilt. De vragen die je jezelf echter moet stellen zijn: wat wil je eigenlijk echt en is daar zelfopoffering, overbehulpzaamheid of overzorgzaamheid voor nodig?

Onbaatzuchtigheid

Wat betekent onbaatzuchtigheid

Onbaatzuchtig betekent theoretisch gezien dat je iets doet zonder dat je er zelf voordeel van wilt hebben. Je bent als het ware niet op eigen voordeel uit.

Onbaatzuchtigheid en de waardering van anderen

Het begint met twee ogenschijnlijk paradoxale grondbeginselen, namelijk:

  • Alles wat je doet, doe je uiteindelijk voor jezelf.
  • Het leven heeft enkel zin, als je iets voor een ander kunt betekenen.

Bij zelfopoffering, overbehulpzaamheid en overzorgzaamheid zijn bovenstaande punten volledig uit balans. Je hebt daarin namelijk alles over zolang je maar waardering van anderen krijgt. Maar stel nou dat je jezelf niet afhankelijk maakt van de waardering van anderen. Wat zou jij in het dagelijks leven moeten doen, zodat je jezelf kunt waarderen?

Onbaatzuchtigheid en onbalans

Deze onbalans zorgt ervoor dat je veel meer geeft, dan dat je krijgt. Het trekt je eigen batterij leeg. Je krijgt te weinig voldoening. Bovendien is het geen duurzame benadering. Je kunt namelijk pas goed en duurzaam voor een ander zorgen, als je consequent goed voor jezelf bent.

Je bent pas goed voor jezelf als je in contact bent met je eigen gevoel. Waar ligt jouw hart? Wat vind jij belangrijk? Wat zijn jouw behoeften? Waar krijg jij energie van? Wat is jouw passie? Wat zegt jouw intuïtie?

Kwaliteiten achter onbaatzuchtigheid

Er zijn een aantal fantastische kwaliteiten die nauwe banden hebben met onbaatzuchtigheid. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Rekening houden met anderen
  • Behulpzaamheid
  • Zorgzaamheid

De waardering van anderen staat bij degene met deze kwaliteiten hoog in het vaandel. Bij een gebrek aan het oog voor eigen behoeften bestaat het risico dat deze kwaliteiten veranderen in valkuilen zoals:

  • Zelfopoffering
  • Overbehulpzaamheid
  • Overzorgzaamheid

Alles wat je doet, doe je uiteindelijk voor jezelf

Voor sommigen is het moeilijk te geloven. Dat alles wat je doet, je voor jezelf doet. Zeker voor diegene die de ander juist hoog in het vaandel hebben staan. Het draait uiteindelijk altijd om de waardering van anderen.

Denk bijvoorbeeld aan een grote donatie aan een goed doel. Je geeft als het ware een iets van grote waarde, waar je ogenschijnlijk niks voor terugkrijgt. Niks is minder waar. Ook hier draait het om het goede gevoel dat je ervan krijgt om iets goed te doen voor een ander. Of zelfs de waardering die je van anderen krijgt, dat je zo’n grote donatie hebt gedaan.

Het zelfde geldt voor vrijwilligerswerk. Je besteed je tijd en aandacht aan vrijwilligerswerk. Werk waar je mogelijk bewust niks voor terugkrijgt. Onbewust krijg je hier sowieso een goed gevoel bij. Als is het maar een klein beetje of als gevolg van de waardering van anderen.

Het tegenovergestelde van onbaatzuchtigheid

Het tegenovergestelde van onbaatzuchtigheid is egoïsme. Egoïsme roept vaak tal van negatieve associaties op. Iemand die alleen maar aan zichzelf denkt. Alles in eigenbelang doet. Terwijl een belangrijk deel van egoïsme te maken heeft met weten wat je zelf graag wilt.

Weten wat je zelf graag wilt, betekent dat je je hart volgt. Als je je hart volgt, sta je overigens altijd in verbinding met anderen. Waardoor je een balans krijgt tussen de beginselen:

  • Alles wat je doet, doe je uiteindelijk voor jezelf.
  • Het leven heeft enkel zin, als je iets voor een ander kunt betekenen.

Egoïsme is niet duurzaam

Ook in egoïsme heb je gradaties. In de uiterste vorm is dit overigens geen duurzame houding. Een houding met de instelling van

  • Eerst ik en dan de rest.
  • Mijn wil is wet
  • Wat anderen willen is onbelangrijk

In dergelijke gevallen beteken je niks voor anderen. Het contact met anderen zal verslechteren, waardoor ook je zin in het leven af zal nemen.

Voor de mensen die zichzelf opofferen, overbehulpzaam en overzorgzaam zijn, is het belangrijk dat ze stil staan bij hun onbaatzuchtigheid. Wat zou jij in het dagelijks leven moeten doen, zodat je jezelf kunt waarderen?

Uitdagingen bij ontbaatzuchtigheid

Ben je onbaatzuchtig en offer jij jezelf op? Of ben je overbehulpzaam en overzorgaam? Dan doe je er goed aan om:

  • Alleen hulp te bieden zodra er behoefte is en erop gevraagd wordt
  • De grens te kennen tussen zorgzaam en té zorgzaam
  • De grens te kennen tussen betrokkenheid en over-betrokkenheid
  • Goed voor jezelf zorgen

De uitdaging is dan:

  • Grenzen stellen
  • Nee zeggen
  • Autonomie
  • Zelfstandigheid
  • Loslaten

Ontbaatzuchtigheid en coaching

Ben jij onbaatzuchtig en offer jij jezelf op? Of ben je overbehulpzaam en overzorgaam? Heb je hier last van en wil je hiermee aan de slag? Neem dan contact op met Hazeleger Coaching.

Aflevering van Friends over onbaatzuchtigheid.

Onbaatzuchtigheid en kernkwadranten

KernkwaliteitenValkuilenAllergieënUitdagingen
Rekening houden met anderenZelfopofferingEgoïsmeLoslaten, autonomie, zelfstandigheid, grenzen stellen, nee-zeggen
BehulpzaamheidZelfopoffering Egoïsme Loslaten, autonomie, zelfstandigheid, grenzen stellen, nee-zeggen
ZorgzaamheidBemoeizuchtigheidOnverschilligheidLoslaten, autonomie, zelfstandigheid, grenzen stellen, nee-zeggen